Gemilerde Kullanılan Yakıtlar

1
Gemi Yakıt Alımı

Denizcilik ile ilgili olarak en çok merak edilen konulardan birisi de gemi yakıtları. Gemiler hakkında bilgi toplamak isteyenler maaşlar, yapılan işler gibi şeylerden sonra gemide kullanılan yakıtlar nelerdir? Gemiler yakıt olarak ne kullanır ve gemiler ne kadar yakıt harcar gibi konuları araştırıyorlar. Ben de bu yazımda sizlere genel olarak gemi yakıtları konusu altında gemilerde kullanılan yakıtlar hakkında bazı bilgiler vermeye çalışacağım.

Gemide Kullanılan Yakıt Tipleri

Endüstrinin her alanında olduğu gibi gemilerde de tahrik sistemleri ve yardımcı sistemlerin enerji tedariği için %95 oranında petrolden temin edilen sıvı yakıtlar kullanılmaktadır.Gemilerde kullanılan yakıtlar genel olarak Fuel Oil yakıtları, Dizel Oil yakıtlar ve bu iki tip yakıtın karışımından meydana gelen Blend Oil (Marine Diesel Oil de denilebiliyor) ‘den meydana gelmektedir.

Yakıtın Üretilmesi ve Ayrıştırılması

Rafinerilerde ham petrol işlenerek en ağır yakıttan en hafif yakıta kadar yaklaşık olarak 300 aktif çeşit yakıt üretimi yapılmaktadır. Rafineride yakıtın ayrıştırılması, ham petrolün ısıtılarak damıtılması esasına göre devam etmektedir. Ham petrol Damıtma Kulesi adı verilen bir yapıda ısıtılmaya başlar ve her farklı sıcaklık aralığında farklı özellikleri bulunan yakıt cinsleri ayrıştırılır.

Petrol Ayrıştırma- Damıtma Kulesi

Örneğin Gemi Dizel Yakıtı (Marine Diesel Oil) ham petrolün 200-300 derece sıcaklık aralığında ısıtılarak ham petrolden ayrıştırıldığı damıtılan cinsidir.

Gemilerde işletmede önemli yeri olan dizel motorlar ve kazanların bakımı konusunda hassas davranılarak işletme giderlerinin düşürülmesi ve daha ekonomik bir taşıma hizmeti sunulması amaçlanmaktadır. Bu nedenle gemilerde kullanılan her ekipmanın kullanacağı yakıt cinsinin belirlenmesi konusunda üreticilerin standartları ve dolayısı ile üreticilerin de belirli standartlarda yakıtı sarf edecek ekipman üretimi söz konusu olmaktadır. Yani, rafinerilerde üretilen yakıtlar, belirli bir yakıt standartlarına göre üretilmektedir.

Yakıt Standartları

Fuel oil’in en önemli özelliği viskoz olmasına karşın, diğer özellikler olmaksızın tek başına bir anlam ifade etmiyor. 1973 yılındaki petrol krizinde, 1 varil ham petrolün fiyatının 40 doların üzerine çıkması, işletmeci ve gemi şirketlerini işlenmiş yakıtların yerine daha ucuz yakıt arayışına itti. Ardından pahalı dizel oil yakıtı yerine, viskoz ve kükürt oranları yüksek fakat ucuz fuel oil kullanılmaya başlandı. Bu yakıtların kaliteli olmayanlarının kullanımı sonucunda, gemideki makineler büyük oranda etkilendi. Tüm bunlar, gemi dizel yakıtları konusunda birtakım standartların oluşturulmasını gerektirdi.

Denizcilik şirketlerinin teknik departmanları için kötü yakıtların makineler üzerindeki etkileri bir kat daha önem kazandı ve gemilere yakıt seçimi konusuna daha fazla özen gösterildi. Denizcilik sektöründe yakıt siparişi verilirken sadece viskozite değerinin yeterli olmadığı, yakıtın diğer özelliklerinin de önemli olduğu anlaşıldı. ISO çalışma grubu tüm draft spect.lerini tamamlayarak 1987 yılında deniz yakıtları için ilk uluslararası yakıt standardını yayınladı.

ISO 8217’nin son revizyonu 2005’de yayınlandı. Şuanda birçok yakıt alıcısı yakıtını ISO 8217 2005 standartlarına göre sipariş ediyor:

Gemilerde Kullanılan Yakıt Tipleri

Ağır Fuel Oil/ ‘Bunker Fuel Oil/ Marine Fuel Oil
Bazı üretici firmalar artık yakıtları, Bunker C adına ek olarak ‘Ağır Fuel Oil’ ‘Bunker Fuel Oil’ ve ‘Marine Fuel Oil‘ şeklinde isimlendiriyor. Bu yakıtlar yüksek viskoziteli olup, dünyanın birçok yerinde çok ucuza satılıyor.
Orta Fuel Oil
Bazen ucuz yakıtlardan daha düşük viskoziteli yakıtlar da bulunuyor. Bunlara ‘Intermediate Fuel’ veya ‘Orta Fuel Oil’ adları veriliyor.
Hafif Fuel Oil
Üretici firmalar ‘Light Fuel Oil’ veya ‘Hafif Fuel Oil’ isimlerini de kullanıyor. Hafif fuel oil’ler 50ºC’deki maksimum viskoziteleri ile belirtiliyor. Örnek olarak IFO 180, maksimum viskozitesi 50ºC’de 180 cSt olan yakıt olarak algılanıyor.
Artık anlamında ‘R’
ISO standartlarında belirtilen yakıt terimlerinden olan RM, yakıtın iyilik derecesini veriyor. Burada ‘R’ artık anlamına gelen ‘Residue‘ kelimesini temsil ediyor. Örnek olarak RMC10, viskozitesi 100ºC’de 10 cSt olan artık yakıt anlamına geliyor. Bu durum diğer standartlar için de geçerli.
Distile anlamında ‘D’
ISO ve diğer standartlar da geçen ‘D’ harfi distile anlamına geliyor. Örnek olarak DMX, DMA, DMB ve DMC …
DMX: Bu yakıt yüksek uçuculukta bir damıtma ürünü olup, devir sayısı 1200 rpm ve daha yukarı olan yüksek ve süper yüksek devirli dizel makinelerde kullanılıyor. Bu yakıtlar genelde gemide emercensi makinelerde kullanılıyor.
DMA: Orta uçuculukta, parlak ve temiz bir damıtma ürünü olan bu yakıt, genel olarak ‘Marine Gas Oil’ olarak isimlendiriliyor.
DMB: Alçak uçuculukta bir damıtma ürünü olup, DMA’ya benzerlik gösteriyor fakat az miktarda artık yakıt içerdiğinden siyah renkli bir görüntü sergiliyor.
DMC: DMB’den daha çok oranda artık yakıt içeren DMC, diğerlerine göre daha çok karbon artığı, tortu miktarı, alüminyum + silikon ve vanadyum miktarı kapsıyor.
Gemilerin günlük ortalama yakıt tüketimi, taşıyabilecekleri yük ağırlığı (DWT) na göre sıralanmıştır;
7000 DWT : 9 ton
19000 DWT :14 ton
60000 DWT :32 ton
166000 DWT :65 ton

1 YORUM

YORUM YAZ

Please enter your comment!
Please enter your name here