Denizcilik Firmaları Dövizden Nasıl Etkilendi?

0
Denizci Maaşları

Bildiğiniz üzere son aylarda ülkemizde döviz kurunda ciddi değişiklikler yaşandı. Bu durum da Türk Denizcilik Firmaları Dövizden Nasıl Etkilendi ve denizcilik şirketi maaşları ne kadar oldu gibi çok önemli soruları akıllara getirdi. Bu yazımızda sizlere artan döviz kuru karşısında gemide çalışanları maaşları nasıl etkilendi konusunda bazı duyumlarımızı aktarmaya çalışacağız.

Döviz Kurunun Denizciliğe Etkisi

Dışarıdan bakanlar döviz kuru denizcilik piyasasını nasıl etkiler diye aklından geçirebilir. Bunun temelini analiz edebilmek için navlun piyasasını takip etmek gerekir.

Peki navlun nedir? Navlun, kargonun taşınması için gerekli olan nakliye ücreti diyebiliriz. Navlun ücretlerinin dolar kuru ile ilişkisi için de en basit şekli ile tarif etmek gerekirse, genel olarak navlun bedelleri uluslararası geçerliliği olan dolar üzerinden hesaplanır. Mesela belirli özellikteki bir geminin günlük navlunu $15000/gün denilir. Yani gemi 10 günlük bir sefer sonunda $15000x10gün=$150000 taşıma ücreti yani navlun alır.

Dolayısı ile geminin kazancı olan navlun dolar kuru üzerinden olunca, tüm geliri dolara endeksli oluyor. Böylelikle kazanılan paralar da Türk Lirası cinsinden artmış oluyor. Eğer ki gemide çalışan bir denizcinin maaşı dolar olarak ödeniyorsa, dolar kurumdaki artış ile denizcinin maaşı da artmış oluyor.

Gemide Maaşlar Dolar Olarak mı Ödenir?

Gemide maaşlar dolar olarak mı ödenir sorusu hesaplamada ilk akla gelen konulardan birisi oluyor. Ancak bu şekilde sizin aldığınız maaş aslında aynı kalırken, kurdaki değişiklikten dolayı maaşınız artıyor yada azalıyor. Maaş ödeme cinsleri ise şirketten şirkete farklılık gösterebilmektedir. Yani bazı şirketler maaşlarını direk sizin dolar hesabınıza yatırabilirken, bazıları da dolar olarak aldığınız maaşı Türk Lirasına çevirip size Türk Lirası olarak ödeme yapabilmektedir. Burada şirketin kazancı da şu oluyor. Size merkez bankası dolar alış kuru üzerinden ödeme yapıyor ve her ayın aynı günü değil, farklı bir gün ödeme yapılıyor. Şans mı diyelim, kasıt mı diyelim bilemeyiz ama ne hikmetse ödeme yapılan gün genelde o ayın en düşük kuru oluyor. Bir de merkez bankası (veya diğer kurumlarda) döviz alış ve satış fiyatları farklı oluyor. Alış fiyatları satıştan daha düşük oluyor. Yani size bir nevi dolar satmış oluyorlar.

Dolar Artışları Denizci Maaşlarını Nasıl Etkiledi?

İşte yazının ana konusu. Dolar kuru üzerinden navlun yapan denizcilik şirketleri kasasına öncekine göre daha fazla Türk Lirası cinsinden para girdiği kesin. Ama maalesef krizi fırsata çevirmeye çalışan denizcilik şirketleri de yok diyemeyiz. Dolar kurlarındaki artışı bahane göstererek maaş düşürme taktiği maalesef, büyük şirket dediğimiz firmalarda bile yaşanıyor. Bunu farklı yöntemlerle görebilmekteyiz.

Örnek 1:

Maaşı $5000 olan bir denizcinin kur artışı öncesi maaşı (kur 4TL olarak hesaplansa) 5000×4=20000TL . Peki dolar 6,8TL olduğunda maaş bu sefer 5000×6,8=34,000TL oluyor. Şirketten aldığı para yine $5000 olmasına rağmen, kur farkı ile 14000TL zamlı maaş gibi oluyor. Peki şirket nasıl bir önlem alıyor?  İlk maaş 20000TL, şimdiki kura göre karşılığı ise 20000/6,8=$2941

Bunu da yuvarlayıp maaşınız $3000. Sakın itiraz etmeyin, önceki ile aynı kazanıyorsunuz zaten diyor. Oysa sizinle kontratı TL üzerinden değil de Dolar üzerinden yaptığını göz ardı ediyor.

Örnek 2:

Hiç detay hesaba girmeden, kur değişimlerinden dolayı maaşlar $3500-4000 arasına çekilmiştir deniliyor. Oysa yine görmezden gelinen nokta şu ki, iş yaptıkları herkes zaten dolar cinsinden işlem yapıyor. Teknik olarak 1 cent kaybı yok.

Örnek 3:

Dolar diplere giderken müdahale gelmezken, dolar yükselişe geçtiği anda kurlara müdahale edilebiliyor. Sizin maaşınızı yine dolar kuru üzerinden hesaplıyor ama diyor ki “Dolar kuru 5TL’ye sabitlenmiştir” Yani dolar isterse 10TL olsun, siz hep şirketin verdiği parayı alacaksınız. Kendilerine aynı işlem uygulanmaz çünkü kendileri paralarını serbest piyasada bozdururlar. Bu durumda maaşınız şu kadar TL de demezler, herşey net olmasına rağmen çünkü maaşlarımızı dolar olarak veriyoruz da demeleri gerekir.

Denizci maaşları ile kur bağlantısı ile ilgili yukarıdaki örnekleri verirken, denizcilik yaşantımda karşılaştığım durumların beni nasıl içerlediğini farkettim. Ama sizlerin de bu konularda bilgi sahibi olmanızı istedim ve kur artışlarının Türk Denizcileri için sanılanın aksine maalesef çok da avantaj olmadığını bilmenizi istedim.

YORUM YAZ

Please enter your comment!
Please enter your name here