Genel

Total Base Number ( TBN ) Nedir?

TBN Nedir

TBN Nedir

Denizcilikte, dizel makinelerin bakımlarında ve yağ analizlerinde Total Base Number ( TBN ) terimini sıkça duymuşsunuzdur.

Gemide yaptığınız yağ testlerinde kontrol edilecek adımlardan birisi TBN analizidir. Peki bu kadar sık ve önemli olan TBN nedir?

TBN nedir sorusuna kısaca yağ içerisinde bulunan alkalinite ölçüsüdür. Başka bir deyişle TBN  yağlama yağı içerisinde korozyona neden olan asitleri absorbe edebilen alkalinite miktarıdır diyebiliriz.

Bildiğiniz gibi içten yanmalı makineler, gerek dizel yakıtı ile çalışsın ve gerekse benzin ile çalışsın, yanma strokları sonunda yakıtın özelliğinden, silindir yağlama yağlarının yanmasından veya kartere kaçan yanma gazlarından dolayı içlerindeki madeni yağlama yağlarında asitleşme yönünde bir değişim meydana gelir. Bu asitleşme belirli bir süre sonra metal yüzeylerinde yağ filmi oluşturup metali korumak yerine korozif bir etki ile metal malzemede korozyon, aşınmalara sebep olabilmektedir.

 

Yağlama Yağı Korozif Olursa Ne Olur?

Metal Aşınması

Metal Aşınması

Piston Eteği Aşınması

Piston Eteği Aşınması

 

Ana Yatak Aşınması

Ana Yatak Aşınması

 

Peki makinelerimizde olması gereken normal TBN değerleri nasıl olmalıdır?

Bu değer değişken olmakla beraber bir genelleme yapmak gerekirse benzinli motorların TBN değerleri 5-7 mg KOH/g

Dizel motorların TBN Değerleri 35-40 mg KOH/g  değerleri arasında olabilir.

 

TBN Testi Nasıl Yapılır?

En sık sorulması beklenen sorulardan birisi de TBN Testleri nasıl yapılır ve TBN Testleri hangi standartlara göre yapılır olacaktır.

TBN testleri ASTM-D-2896 test metodlarına göre yapılır.

Gemilerde TBN testi yapılması ve elde edilen bulgu sonuçlarına göre yağlama yağına müdahale edilmesi, makine işletmesi açısından çok önemlidir. Doğru zamanda makine yağlama yağındaki TBN değeri düşük ise yapılması gerekenleri yaparsanız, yağlama yağının korozif etkilerini azaltıp makinenizin ömrünü uzatabilirsiniz.

 

TBN Değeri Çok Düşük İse Ne Yapılmalıdır?

TBN değerinin düşük olmasının ne anlama geldiğini yukarıda da belirtmiştik. Buna göre düşük TBN değeri makinemizin yağlama yağının alkalinitesinin düşük olması demektir. Çünkü asitleşmeye başlayan yağlama yağımızı nötralize etmek için yağ içerisindeki baz etkisi harcanaktır. Bu da TBN değerinin düşmesine neden olacaktır.

TBN değeri çok düşük ise yapılacak şey en basit olarak makineye yeni yağ eklemek olabilir. Böylece toplamdaki alkalinite miktarını arttırıp yağın bazik özelliğini çoğaltabilirsiniz.

Bir diğer yöntem de yağ katkı maddesi kullanmak olabilir. TBN yükseltmek için genellikle Kalsiyum Sülfonat kullanılmaktadır. Bununla beraber magnezyum sülfonat da TBN değerini yükseltmek için yağ katkı maddesi olarak kullanılabilir.

 

TBN Test Kitleri

TBN testini gemide yapmak için çeşitli firmaların çeşitli test kitleri mevcuttur. Bu TBN test kitlerinden bazılarının fotoğraflarını sizlerle paylaşıyorum;

TBN Test Kiti 1

TBN Test Kiti 1

 

TBN Test Cihazı

TBN Test Cihazı

 

TBN Test Kiti 2

TBN Test Kiti 2

 

TBN Test Kiti 3

TBN Test Kiti 3

Yorum Bırak